จัดฟันเจ็บไหม?
Timeline & วิธีรับมือ

ความเจ็บปวดระหว่างจัดฟัน: มันเจ็บแค่ไหนถึงไหน?

หลังติดหรือปรับเครื่องมือ บางคนรู้สึกตึง กด หรือเจ็บเมื่อกัด ขณะที่บางคนรู้สึกเพียงเล็กน้อย ระดับและระยะเวลาแตกต่างกัน จึงไม่ควรใช้คะแนนความปวดตายตัวเปรียบเทียบคนหรือชนิดเครื่องมือ

Timeline ความเจ็บปวด

ช่วงวันแรก อาจรู้สึกตึงและกัดอาหารแข็งไม่สบาย จึงเลือกอาหารนุ่ม หั่นชิ้นเล็ก และทำตามคำแนะนำของผู้รักษา อาการมักค่อยๆ ลดลง แต่ไม่มีกรอบเวลาที่เหมือนกันทุกคน

หลังปรับหรือเปลี่ยนเครื่องมือ อาการอาจกลับมาได้ชั่วคราว ตรวจว่ามีลวดหรือขอบเครื่องมือเสียดสีกระพุ้งแก้มหรือไม่ และสังเกตแนวโน้มว่าอาการดีขึ้นหรือแย่ลง

ระหว่างนัด ความเจ็บใหม่ที่รุนแรง บวม มีหนอง ไข้ อุบัติเหตุ หรือเครื่องมือหลุด ไม่ควรถูกเหมารวมว่าเป็นอาการปกติของการเคลื่อนฟัน ให้ติดต่อสถานพยาบาลเพื่อรับคำแนะนำ

ประเภทจัดฟันกับความเจ็บปวด

ไม่ควรจัดอันดับความเจ็บจากชื่อวัสดุหรือระบบเพียงอย่างเดียว ความรู้สึกสัมพันธ์กับแรงที่ใช้ ชนิดการเคลื่อนฟัน จุดสัมผัสกับเนื้อเยื่อ การปรับตัว และความไวของแต่ละคน ให้ถามผู้รักษาว่าควรคาดหวังอะไรจากขั้นตอนของคุณ

วิธีบรรเทาความเจ็บปวด

1. ปรับอาหารชั่วคราว: เลือกอาหารนุ่ม อุณหภูมิพอดี และหั่นเป็นคำเล็กเพื่อลดแรงกัด โดยยังคงอาหารหลากหลายตามข้อจำกัดสุขภาพของตนเอง

2. ลดการเสียดสี: เช็ดบริเวณแบร็คเก็ตให้แห้งแล้วใช้ขี้ผึ้งจัดฟันปิดจุดที่ครูดเนื้อเยื่อชั่วคราว หากลวดคมหรือเครื่องมือหลุดควรนัดแก้ ไม่ดัดหรือตัดเองโดยไม่มีคำแนะนำ

3. ดูแลความสะอาด: แปรงอย่างนุ่มนวลและทำความสะอาดตามที่ผู้รักษาสอน การบ้วนด้วยน้ำเกลืออุ่นอาจช่วยให้สบายขึ้นสำหรับบางคน แต่ไม่ทดแทนการรักษาเมื่อมีแผลติดเชื้อ

4. เรื่องยา: สอบถามทันตแพทย์ เภสัชกร หรือแพทย์ก่อนใช้ยา โดยเฉพาะผู้ที่แพ้ยา ตั้งครรภ์ มีโรคประจำตัว หรือใช้ยาอื่นอยู่ และปฏิบัติตามฉลากหรือคำสั่งวิชาชีพ

เมื่อไหร่ควรโทรหาหมอ?

ติดต่อผู้รักษาเมื่อพบอาการต่อไปนี้ หรือเมื่อคุณไม่แน่ใจว่าอาการอยู่ในช่วงที่ได้รับคำอธิบายไว้หรือไม่:

• ปวดรุนแรงหรือมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นแทนที่จะดีขึ้น
• อาการไม่ดีขึ้นภายในช่วงเวลาที่ผู้รักษาแจ้ง
• มีแบร็คเก็ตหลุดหรือลวดหัก
• เหงือกหรือใบหน้าบวม มีเลือดออกผิดปกติ ไข้ หรือกลืนลำบาก
• มีแผลลึก หนอง กลิ่นผิดปกติ หรืออาการแพ้

ทำไมจึงเจ็บ?

แรงจากเครื่องมือกระตุ้นการเปลี่ยนแปลงของเนื้อเยื่อรอบรากฟันเพื่อให้ฟันเคลื่อนตามแผน จึงอาจเกิดความตึงหรือไวต่อแรงกัดได้ นอกจากนี้ขอบเครื่องมืออาจเสียดสีกับริมฝีปาก แก้ม หรือลิ้น ซึ่งเป็นคนละสาเหตุกับอาการปวดจากแรงเคลื่อนฟัน

หลีกเลี่ยงสิ่งนี้!!

ในช่วงที่ยังระคายเคืองควรหลีกเลี่ยง:

• อาหารแข็ง ที่ต้องการแรงกัดมาก
• ใช้นิ้วหรืออุปกรณ์งัด ดัด หรือตัดลวดเอง
• เพิ่ม ลด หรือหยุดยาเองโดยไม่ตรวจข้อห้ามและคำแนะนำ
• กีฬาปะทะโดยไม่มีอุปกรณ์ป้องกันช่องปากที่เหมาะกับเครื่องมือ